Sức khỏe trẻ em

Dấu hiệu nhận biết và phòng tránh viêm màng não ở trẻ em

Viêm màng não là hiện tượng nhiễm trùng lớp màng bao bọc não và hệ thần kinh cột sống, thường gặp ở trẻ con. Bệnh có thể là biến chứng của nhiều bệnh khác như sởi, quai bị ho gà, viêm mũi hoặc viêm tai.

Loading...

– Con của những bà mẹ mắc bệnh lao, đôi khi, trong những tháng mới đẻ có thể bị mắc lao màng não.

Triệu chứng
– Sốt cao; chân tay lạnh.

– Nhức đầu dữ dội.

– Cổ cứng. Cháu bé có vẻ rất mệt; nằm ở tư thế đầu và cổ ngoẹo ra phía sau.

– Lưng cũng bị cứng đến mức không thể gập đầu vào ngực hoặc vào giữa hai đầu gối được.

– Ở trẻ dưới một tuổi, thóp căng phồng.

– Ngủ li bì; lơ mơ.

– Đôi khi có co giật hoặc các cử động không bình thường.

– Bệnh ngày càng nặng dần cho đến khi trẻ mất ý thức.

– Lao màng não tiến triển chậm, kéo dài nhiều ngày hoặc nhiều tuần lễ.

– Nhiều thể lao màng não diễn biến rất nhanh, vài giờ hoặc vài ngày.

Cách chữa:
– Phải đi chữa bệnh ngay lập tức – Càng sớm càng tốt! Nếu có thể được, phải đưa người ốm đi bệnh viện. Trong khi chờ đợi hãy:

+ Tiêm Am-pi-xi-lin 500mg, cứ 4 giờ lại tiêm một lần, hoặc Pê-li-xi-lin kết tinh 1.000.000 đơn vị, cách 4 giờ lại tiêm một lần.

+ Nếu sốt cao (trên 40 độ) làm hạ sốt bằng cách đắp khăn ướt, cho Uống At-spi-rin hoặc A-xê-ta-mi-nô-phen.

– Nếu người mẹ bị lao hoặc ta có lý do nghi đứa trẻ bị lao màng não, tiêm cho trẻ 0,2 ml Strep-tô-my-xyn cho mỗi 5 kilogam cân nặng và đưa đi bệnh viện ngay. Trong trường hợp viêm màng não không phải do lao, cũng dùng Am-pi-xi-lin và Pê-ni-xi-lin.

Phòng bệnh:
– Muốn phòng lao màng não, con của các bà mẹ bị lao cần phải được tiêm BCG ngay sau khi đẻ. Liều lượng cho trẻ sơ sinh là 0.05 ml, bằng nửa liều bình thường (liều bình thường là 0.1 ml). Và những đề nghị khác trong việc phòng bệnh lao.

Những dấu hiệu của trẻ bị viêm màng não

(VnMedia)  – Viêm màng não là tình trạng viêm màng bao quanh não và tuỷ sống (còn gọi là màng não). Nguyên nhân Viêm màng não có thể do vi trùng hay siêu vi trùng.

Đa số là do vi trùng hay siêu vi trùng từ nơi khác trong cơ thể qua máu lan vào dịch não tủy, nhưng một số rất ít cũng có thể do loại nấm hay ký sinh trùng. Một số khác do phản ứng với hóa chất hay bệnh tự miễn nhiễm. Viêm màng não khác với viêm não ở chỗ chưa thực sự viêm vào tới não bộ. Triệu chứng điển hình của viêm màng não là đau đầu, nóng sốt, cứng cổ, buồn ói, sợ ánh sáng. Viêm màng não do siêu vi trùng thường khỏi trong vòng vài ngày, nhưng nếu do vi trùng bệnh có thể rất trầm trọng và gây tử vong nếu không được chữa trị kịp thời.

BS.CK2.Nguyễn Thị Thanh, bệnh viện Nhi đồng 2 cho biết, bệnh lây qua đường hô hấp, siêu vi trùng hay vi trùng gây bệnh có trong các chất tiết đường hô hấp. Siêu vi trùng hoặc vi trùng khi vào cơ thể sẽ vào máu sau đó xâm nhập vào màng não và gây bệnh.

Bệnh viêm màng não có thể xảy ra ở bất kỳ lứa tuổi và thời điểm nào. Tuy nhiên bệnh thường xảy ra ở trẻ nhỏ vào mùa nắng nóng hay lúc chuyển mùa vì  có nhiều trẻ mắc bệnh đường hô hấp và là  thời điểm thuận lợi để một số vi trùng và siêu vi trùng xâm nhập vào hệ thống thần kinh trung ương gây viêm màng não.

Biểu hiện khi trẻ bị viêm màng não

– Sốt cao đột ngột,  nôn ói , bỏ ăn
– Sau 1- 2 ngày trẻ sẽ ngủ nhiều, sợ ánh sáng, cổ cứng,
–  Trẻ nhỏ còn thóp, có thể thấy thóp phồng căng.
–  Trẻ lớn hơn thì than đau đầu, đau sau gáy và nằm lừ đừ.
–  Riêng trẻ < 3 tháng hay trẻ sơ sinh đôi khi ít sốt nhưng sẽ bỏ bú , quấy khóc , khóc thét hay ngủ li bì , và muộn hơn sẽ có co giật hoặc hôn mê.

Quan trong hơn cả là bệnh viêm màng não do meningococcus có thể cấp tốc gây chứng nhiễm trùng huyết cực kỳ trầm trọng, làm suy tuyến tiền thận, tạo vết bầm ửng đỏ đặc biệt trên da (do vi trùng phát triển cực nhanh, theo mạch máu lan đến cuối tiểu động mạch và làm hủy các mô trong người, kể cả da, đầu ngón tay, ngón chân, mũi, mắt, và cơ quan nội tạng) và gây tử vong trong vòng vài tiếng đồng hồ nếu không kịp chữa trị.

Do vậy, các bác sĩ chuyên khoa khuyến cáo, viêm màng não phải được điều trị kịp thời và theo dõi sát tại Bệnh viện. Viêm màng não là loại bệnh nặng cần được điều trị cấp cứu, nếu không điều trị hay điều trị trể bệnh có thể gây tử vong hay để lại những di chứng như điếc, mù , động kinh, yếu liệt tay chân hoặc chậm phát triển tâm thần vận động,…

Khi  trẻ sốt cao  thì điều trị tại nhà chủ yếu là lau mát, hạ sốt và  theo dõi tình trạng bệnh của trẻ. Nếu trẻ bị viêm màng não thì các triệu chứng sốt, nôn ói, đau đầu, tri giác sẽ diễn biến ngày càng nặng hơn. Do đó khi thấy các triệu chứng trên ngày càng rõ hơn thì nên mang trẻ đến bệnh viện ngay.

Điều trị

Chăm sóc tại nhà

– Chăm sóc cấp cứu ban đầu:Trong khi chở bệnh nhân đến bệnh viện hay chờ xe cấp cứu, cần thực hiện những bước sau:
+ Cho bệnh nhân uống thuốc hạ sốt
+ Đặt bệnh nhân nằm ở nơi ánh sáng dịu (hơi tối), yên tĩnh.
+ Nếu bệnh nhân ói, đặt bệnh nhân nằm nghiêng để tránh hít các chất nôn vào phổi.

– Chăm sóc tại nhà: chỉ được thực hiện khi bệnh nhân bị viêm màng não do virus nhẹ, và chỉ có thể được chẩn đoán bằng chọc dò dịch não tủy. Nếu được chẩn đoán là viêm màng não do virus, có thể dùng các thuốc giảm đau đầu và hạ sốt. Thường là acetaminophen hoặc các thuốc giảm đau mạnh hơn. Kháng sinh không có ích trong viêm màng não do virus.

+ Nếu bệnh nhân với chẩn đoán viêm màng não do virus được bác sĩ cho về nhà, cần phải được tái khám sau 1 hoặc 2 ngày
+ Khi bệnh nhân viêm màng não do virus được điều trị tại nhà, cần chú ý đến những dấu hiệu báo hiệu tình trạng bệnh nhân chuyển biến nặng hơn.

Nếu có những dấu hiệu sau, cần đưa bệnh nhân đến bệnh viện ngay:

– Ói nhiều hơn hoặc không kiểm soát được
– Đau đầu hoặc sốt nặng hơn
– Đột quỵ
– Yếu hoặc tê tứ chi.
– Khó nói, khó nuốt hay khó đi lại
– Lơ mơ hoặc ngủ nhiều quá mức

Cách phòng ngừa bệnh viêm màng não

Để phòng ngừa bệnh viêm màng não nên giữ ấm, chăm sóc tốt trẻ những lúc thời tiết thay đổi, khi trẻ bị viêm hô hấp trên hay bị viêm amidan, viêm họng mủ cần phải điều trị tích cực và đầy đủ dưới sự theo dõi của bác sĩ. Tuyệt đối không tự ý uống thuốc kháng sinh hoặc tự ý bỏ thuốc. Nếu là viêm màng não dễ làm mất đi những triệu chứng quí giá ban đầu (giúp cho bác sĩ chẩn đóan chính xác). Tuy là viêm màng não nhưng không có những biểu hiện rõ, khó chẩn đoán và dễ bị bỏ sót, chỉ khi vào viện, được  chọc dò tủy sống mới phát hiện ra.

Tư vấn về bệnh viêm não ở trẻ em

Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi đồng 1, tư vấn về cách phòng ngừa bệnh viêm não ở trẻ.

Dấu hiệu nhận biết và phòng tránh viêm màng não ở trẻ em

Kính chào bác sĩ Trương Hữu Khanh,

Xin hỏi bác sĩ làm thế nào để nhận biết sớm nhất biểu hiện của bệnh, cách phòng tránh như thế nào. Cần làm gì để phòng bệnh. Cảm ơn bác sĩ.

Lê Thị Dung, 34 tuổi, Từ Sơn – Bắc Ninh

Chào chị,

Dấu hiệu nhận biết sớm nhất biểu hiện của bệnh là trẻ thường sốt cao đột ngột, nôn ói, đau dầu, nặng hơn sẽ co giật, hôn mê.

Phòng bệnh bằng cách diệt muỗi, chích ngừa viêm não Nhật Bản, không nên cho bé sinh hoạt quá mức để giảm nóng bức, ngủ đủ, uống đủ nước, ăn đủ để trẻ đủ sức đề kháng.

Bé trai nhà tôi 2,5 rưỡi. Hồi nhỏ cháu bị chàm cơ địa. Trước đây tôi định đưa bé đi tiêm văcxin phòng viêm não nhưng tới nơi tiêm chủng bác sĩ lại tư vấn là dị ứng trứng gà không tiêm được. Xin bác sĩ cho biết cháu bị dị ứng (một số loại thực phẩm, bao gồm cả trứng gà) thì có thể tiêm văcxin viêm não được không? Nếu được thì ở tuổi của cháu nên tiêm những loại nào? Xin chân thành cảm ơn bác sĩ và ban biên tập.

Mai Khanh, 34 tuổi, Ha Noi

Bác sĩ: Dị ứng trứng gà không phải chống chỉ định tiêm phòng viêm não Nhật Bản, kể cả chàm cơ địa. Do đó chị nên chích  ngừa viêm não Nhật Bản. Ngoài ra có các văcxin khác ngừa bệnh lý màng não như văcxin phế cầu – một loại vi khuẩn gây viêm màng não.

Em có 2 bé 2 tuổi và 5 tuổi, chưa chích ngừa viêm màng não mủ do HIB. Xin hỏi cách nào phòng ngừa cho bé? Hiện có mấy loại viêm màng não và nguyên nhân nào gây bệnh?

chau hoang yen, 30 tuổi, quan12

Bác sĩ: Văcxin 5 trong 1 miễn phí có ngừa vi khuẩn HIB, nêu chưa thì chích loại đơn theo lịch dịch vụ. Nguyên nhân gây viêm màng có nhiều nhưng thường thấy là do các vi khuẩn HIB, phế cầu, não mô cầu. Ngoài chích ngừa thì cần chú ý chăm sóc điều trị tốt các bệnh lý tai mũi họng vì vi khuẩn thường ở vùng này tấn công vào não.

Con của em đã gần 3 tuổi, vừa được tiêm ngừa văcxin viêm màng não phế cầu mũi đầu tiên ở Viện Pasteur vào ngày thứ năm 28/5. Cháu chỉ hơi sốt nhẹ và hơi mệt một chút. Đến ngày thứ bảy 30/5 cháu đột ngột sốt cao 39-40 độ C, liên tục, ho khan, chán ăn, nên được gia đình cho uống thuốc hạ sốt sau mỗi 4 tiếng đồng hồ. Chủ nhật 31/5, cháy đã thăm khám và được bác sĩ chẩn đoán viêm họng nhẹ kèm theo ho. Cháu được uống kháng sinh 50 mg, ngày 2 lần trong 3 ngày, kèm theo siro ho. Hôm nay cháu đã giảm sốt và sức khỏe tiến triển tốt hơn.

Thưa bác sĩ, liều kháng sinh có tìm diệt những type vi khuẩn bất hoạt có trong văcxin không? Và làm giảm tác dụng tạo kháng thể chống lại bệnh viêm màng não do phế cầu khuẩn của văcxin này hay không? Xin cám ơn bác sĩ rất nhiều.

Khai

Bệnh vậy là trùng hợp viêm họng, chứ không liên quan tới văcxin, cũng giống như các văcxin khác kháng sinh không thể làm giảm tác dụng của văcxin phế cầu.

Em được biết văcxin phế cầu phòng ngừa bệnh viêm màng não, Con em đã chích ngừa 5 trong 1 rồi, vậy có nên chích thêm vacxin này để phòng ngừa bệnh viêm màng não không?

Nguyễn Thị Hồng Ngọc, 30 tuổi, bình dương

Nếu có khả năng thì nên chích ngừa vì vi khuẩn này gây nhiều loại bệnh ở trẻ trong đó có viêm màng não.

Nhà tôi có 2 đứa con và 4 cháu tuổi đều dưới 10. Mùa này nghỉ hè các cháu đều ở nhà hoặc bố mẹ đi làm gửi tập trung các cháu về nhà tôi nhờ ông bà trông giúp. Ngoài Bắc lại đang gia tăng bệnh viêm não ở trẻ em. Xin hỏi bác sĩ làm thế nào để phòng tránh bệnh cho các cháu khi trong nhà có đông trẻ nhỏ? Bệnh viêm não có lây nhiễm từ đứa trẻ này sang đứa nhỏ khác? Làm thế nào để tránh lây nhiễm bệnh giữa bọn nhóc nhà tôi? Xin cám ơn.

Haivan, 43 tuổi, Hà Nội

May mắn là viêm não không lây từ người sang người, môi trường đông trẻ không phải là nguy cơ lây viêm não. Viêm não Nhật Bản lây từ động vật như lợn, chim qua trung gian muỗi, muỗi chích lợn hay chim có mần bệnh xong chích người truyền vi rút sang người.

Xin hỏi bác sĩ, làm thế nào để phân biệt được con bị bệnh viêm não với các bệnh gây sốt thông thường khác? Những biến chứng nguy hiểm của bệnh viêm não? Xin cám ơn.

Tiến Hoàng, 32 tuổi, Binh Dinh

Giai đoạn viêm não và sốt virus có thể giống nhau như sốt, nôn ói, đau đầu. Nhưng viêm não triệu chứng ngày càng tăng trong khi sốt virus sẽ tự ổn định. Nếu có co giật hay hôn mê thì khả năng viêm não rất cao. Bệnh này có tỷ lệ tử vong cao, dễ di chứng như chậm phát triển, yếu tay châm, động kinh, sợ nhất là sống thực vật.

Con tôi mới chích ngừa 2 mũi HIB khi còn nhỏ (dưới một tuổi). Đến nay cháu đã 6 tuổi. Liệu có nguy cơ mắc bệnh viêm não không? Tôi muốn cho cháu đi chích ngừa HIB trở lại, xin hỏi có nên không và chích bao nhiêu mũi là đủ liều? Xin cám ơn bác sĩ.

Trang Thi, 28 tuổi, Biên Hòa, Đồng Nai

Chích ngừa HIB chỉ phòng được viêm màng não do HIB. Bé đã 6 tuổi thì hiếm bị viêm màng não do HIB, nên chích ngữa viêm não Nhật Bản, không cần phải chích lại HIB.

Cách phòng ngừa viêm nảo ở trẻ như thế nào? Khi trẻ bị viêm nảo thì có những triệu chứng, biểu hiện gì. Mong BS tư vấn giùm

Trương Đức Tuấn, 34 tuổi, 47/Trần Hưng Đạo/Phan Thiết/Bình Thuận

Triệu chứng của bệnh viêm não: Sốt, ói, đau đầu, nặng hơn sẽ co giật hôn mê. Cách phòng ngừa là chích ngừa viêm não Nhật Bản, diệt muỗi, tránh sinh hoạt quá nóng quá lạnh, ăn uống đủ, ngủ đủ.

Chào BS Khanh,
Em có hai con nhỏ một bé 4 tuổi và một bé 3 tuổi, đã chính ngừa não mô cầu và não Nhật Bản rồi. Nhưng bé 3 tuổi nhà em thi thoảng cách tuần thì chảy nước muỗi và kèm theo sốt… và sốt ở biên độ rất cao. Có khi bé sốt hơn 39 độ em có hạ sốt và đi bệnh viện khoảng 5 ngày thì bệnh thuyên giảm không sốt nữa. Nhưng bệnh này cứ tái đi tái lại nhiều lần, một tháng có khoảng 3 lần cháu bị như vậy.
Xin bác sĩ cho em hỏi cháu nhà em có triệu chứng như vậy nguyên nhân là bị bệnh gì? Thi thoảng cháu lại ôm đầu khóc và kêu đau.
Muốn chẩn đoán chính xác bệnh của bé, em nên làm gì để kiểm tra ạ và triệu chứng của viêm não do virut khởi phát thì có những triệu chứng gì?…Ở gia đình thì cần biện pháp nào để phòng tránh.

Quý, 29 tuổi, 46/4C ấp xuân thới đông 2 xuân thới đông hóc môn

Nên xem bé có bị viêm xoang không, bé có tật khúc xạ không. Chích ngừa cúm, bệnh viêm não không thể tự khỏi mà ngày càng có thể nặng hơn. Về triệu chứng của bệnh viêm não thì bạn có thể tham khảo ở câu trả lời bên trên.

Kính chào Bác Sĩ
Xin hỏi BS, Trẻ em ở độ tuổi nào thường dễ bị mắt bịnh viêm não.
Nếu đã chích ngừa rồi thì thời gian bao lâu là chích nhắc lại và có cần thiết phải chích lại không? thưa Bác Sĩ

Phan Văn Dũng, 45 tuổi, 420 Nơ Trang Long, phường 13, Quận Bình Thạnh

Đối tượng dễ viêm não là trẻ em. Viêm não Nhật Bản thì trẻ từ 5-10 tuổi, người lớn cũng mắc. Chích ngừa cho bé từ 12 tháng tuổi, chích 3 liều, 2 liệu đầu cách nhau 1-2 tuần, liều 3 sau năm. Sau đó nên chích nhắc lại mỗi 3 năm.

Kính chào bác sỹ. Vào mùa hè trẻ nhỏ thường hay nóng sốt, vậy làm thế nào để phân biệt sốt thông thường và sốt do viêm não. Bênh này có lây không, bé đi nhà trẻ có nguy cơ bị bệnh cao hơn khi bé ở nhà không? Cảm ơn bác sỹ.

Thanh Huyền, 29 tuổi, Hà Nội

Bệnh viêm não các triệu chứng sẽ ngày càng nặng hơn. Nếu sốt siêu vi thông thường thì các triệu chứng sẽ giảm dần, còn bị viêm não thì sẽ ngày càng nặng. Nếu bạn lo lắng cho con thì nên khám gần nhà, nếu bé co giật hôn mê phải đưa đến bệnh viện ngay.

Đã hết thời gian tư vấn trực tuyến. Còn hơn 30 câu hỏi của độc giả, tôi sẽ tiếp tục trả lời trên suckhoe.vnexpress.net, mời các bạn theo dõi. Xin cảm ơn và xin chào.

loading...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *