Bệnh thường gặp

Những câu hỏi thường gặp về bệnh cao huyết áp

Bệnh cao huyết áp hay còn gọi là tăng xông (tension) thường gặp ở người lớn tuổi, bệnh có những triệu chứng khác nhua tùy theo nguyên nhân của bệnh. Một số yếu tố nguy cơ làm gia tăng nguy cơ cao huyết áp như tiểu đường, thuốc lá, tăng lipid máu, di truyền. Vậy bệnh có biểu hiện thế nào, theo dõi bệnh ra sao, và những biến chứng có thể gặp phải là gì. Mời các bạn cùng tham khảo câu trả lời từ các bác sĩ dưới đây nhé.

Loading...

Mẹ em 47 tuổi, bị cao huyết áp. Mỗi ngày, mẹ đều sử dụng thuốc Apitim 5 nhưng thỉnh thoảng cảm thấy mệt và hồi hộp nên sử dụng kèm thêm viên Vosfarel Domesco (trị tim).

Nhờ bác sĩ tư vấn giúp em, 2 loại thuốc này uống chung có tương tác với nhau không? Việc sử dụng thuốc lâu dài có ảnh hưởng gì đến sức khỏe? Cảm ơn bác sĩ. (Liên).

Những câu hỏi thường gặp về bệnh cao huyết áp

 

Trả lời:

Chào chị,

Hiện tại, mẹ chị được chẩn đoán tăng huyết áp. Bà cần dùng thuốc điều trị huyết áp như bác sĩ đã cho với mục tiêu ổn định huyết áp xuống dưới 140/90 mmHg. Trong quá trình điều trị, mẹ chị có những cơn mệt và hồi hộp thì việc cần làm lúc này là xác định các yếu tố thúc đẩy như xúc động, sốt, cơn táng huyết áp, cơn bốc hỏa ở phụ nữ tiền mãn kinh… Chị nên đưa mẹ đến khám tại cơ sở y tế để xác định chẩn đoán chính xác thay vì tự ý mua thuốc sử dụng như hiện nay.

Vosfarel (Trimetazidin) là thuốc điều trị bệnh mạch vành mạn tĩnh chứ không phải điều trị cơn mệt và hồi hộp như chị đã mô tả. Tuy nhiên, việc phối hợp 2 loại thuốc trên chưa ghi nhận có tác dụng phụ rõ rệt.

Nói chung, việc sử dụng lâu dài tất cả các loại thuốc tim mạch bên cạnh những lợi ích to lớn đều có các tác dụng phụ không mong muốn. Vì vậy, chị cần đưa mẹ đến tái khám định kỳ để được bác sĩ đánh giá và phối hợp thuốc cho hợp lý.

Thân ái.

Phó giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ Trương Quang Bình

Theo dõi cao huyết áp hàng ngày như thế nào

Tôi 57 tuổi, huyết áp có lúc 14, ngoài ra là 12, 13, đo hằng ngày. Xin hỏi tôi có bị bệnh cao huyết áp không? Cholesterol của tôi là 5,7. (Hoang Hoa)

Những câu hỏi thường gặp về bệnh cao huyết áp

Trả lời: 

Có rất nhiều thuốc điều trị tăng huyết áp, bác chỉ ghi tên biệt dược và không có tên hoạt chất thì không thể biết được đó là thuốc nhóm gì. Hiện tại huyết áp của bác không cao nên có thể chưa cần dùng thuốc tiếp. Bác có thể đến bệnh viện để đeo máy holter HA, theo dõi huyết áp trong 24 giờ để đánh giá chính xác hơn mức huyết áp.

Cholesterol trong máu có nhiều loại, có loại xấu gây tăng xơ vữa động mạch như LDL- cholesterol, triglyceride; có loại tốt làm giảm xơ vữa động mạch như HDL-Cholesterol. Con số bác đưa ra chưa đủ để tư vấn, tuy nhiên với độ tuổi của bác cũng nên thay đổi chế độ ăn giảm muối, giảm đồ béo, hạn chế trứng, da gà, da cá, đồ xào rán; bỏ rượu, thuốc lá, cà phê; vận động thể lực vừa phải như đi bộ, đạp xe; tránh căng thẳng, ngủ đủ giấc; ăn cá, thịt trắng…

Tiến sĩ Vũ Quỳnh Nga

Biến chứng tim mạch của bệnh cao huyết áp

Bệnh nhân cao huyết áp có thể gặp các biến chứng phì đại thất trái, thiếu máu cơ tim, rung nhĩ, suy tim tâm trương… với nhiều biểu hiện khác nhau.

Trò chuyện tại Trung tâm truyền thông giáo dục sức khỏe TP HCM, bác sĩ Bùi Nguyễn Hữu Văn, Phó Khoa Hồi sức tích Nội tim mạch, Viên tim TP HCM cho biết, huyết áp được xem là cao khi đo lúc nghỉ ngơi (đo ít nhất 2 lần, ở 2 tay) có kết quả từ 140/90 mmHg trở lên hoặc đo bằng máy đo huyết áp động 24h có kết quả từ 130/80mmHg. Ban đêm thì huyết áp từ 125/75 mmHg trở lên được xem là cao.

Huyết áp cao có thể gây ra nhiều biến chứng ở tim. Bình thường hoạt động của tim gồm 2 thời kỳ kế tiếp nhau. Ở thời kỳ tâm thu, tim (cụ thể là tâm thất) co bóp tống máu vào các động mạch và đi đến các cơ quan trong cơ thể. Thời kỳ tâm trương, sau khi co bóp xong, tim vào thời kỳ nghỉ. Trong thời kỳ này, cơ tâm thất dãn ra, hút máu từ các tĩnh mạch về đổ đầy tâm thất chuẩn bị cho kỳ tâm thu kế tiếp.

Một số biến chứng ở tim có thể gặp ở bệnh nhân cao huyết áp

Phì đại thất trái

Là biến chứng rất hay gặp ở người bị cao huyết áp lâu ngày, người lớn tuổi, béo phì và người có huyết áp tăng cao không kiểm soát, chiếm  tỷ lệ 10 đến 20%.

Huyết áp tăng làm tăng áp lực lên thành tâm thất trái khiến tâm thất co bóp khó khăn, do đó các sợi cơ tâm thất phải tăng kích thước, tăng thời gian co bóp để duy trì lượng máu bơm ra ngoài. Tình trạng này tiếp diễn lâu ngày sẽ làm cơ tâm thất trái bị phì đại.

Phì đại thất trái làm tăng nguy cơ đột quỵ, suy tim và tử vong ở người bệnh cao huyết áp. Khi có biến chứng phì đại thất trái, bệnh nhân có thể không có triệu chứng gì hoặc có một số biểu hiện như tim đập nhanh, khó thở khi đi bộ nhanh, khi leo cầu thang, hụt hơi, mau mệt khi gắng sức, có thể khó thở khi nằm, phải kê cao gối.

Suy tim tâm trương

Khoảng 1/3 bệnh nhân có phì đại thất trái có suy tim tâm trương. Cao huyết áp lâu ngày làm cho thành tâm thất bị phì đại, bị xơ hóa, giảm khả năng đàn hồi nên không thể giãn ra trong thời kỳ tâm trương, làm hạn chế lượng máu về tim. Hậu quả là ứ đọng máu ở các tĩnh mạch phổi và tĩnh mạch hệ thống.

Bệnh nhân suy tim tâm trương sẽ có các biểu hiện như mệt, khó thở khi gắng sức, ho về đêm lúc nghỉ do ứ đọng ở phổi. Ngoài ra, người bệnh có thể phù chân, tĩnh mạch cổ nổi, tăng cân do ứ máu ở ngoại biên.

Suy tim tâm thu

Là tình trạng tim giảm khả năng co bóp tống máu trong thời kỳ tâm thu dẫn đến không cung cấp đủ oxy và dưỡng chất cho nhu cầu cơ thể. Suy tim tâm thu là biến chứng rất nặng, làm hạn chế sinh hoạt thường ngày của người bệnh, tăng tỷ lệ tử vong và bệnh tật.

Khi có biến chứng này, người bệnh sẽ có một số triệu chứng:

– Khó thở, mệt khi gắng sức. Lúc đầu khó thở khi gắng sức nhiều, càng về sau khó thở xảy ra khi gắng sức nhẹ và cuối cùng khó thở xảy ra cả lúc nghỉ.

– Ban đêm khi nằm ngủ bệnh nhân ho, khó thở. Trường hợp nặng, bệnh nhân phải ngồi để thở.

– Phù chân, tăng cân.

Thiếu máu cơ tim

Động mạch vành là hệ thống cung cấp máu cho cơ tim. Thiếu máu cơ tim xảy ra khi lượng máu cung cấp đến cơ tim bị giảm do động mạch vành bị tắc nghẽn. Bệnh nhân bị động mạch vành có tỷ lệ mắc bệnh tăng huyết áp cao và ngược lại, tăng huyết áp là nguy cơ của bệnh động mạch vành.

Người bị thiếu máu cơ tim sẽ có triệu chứng:

– Cảm giác đè nặng, đau tức ở vùng ngực trái, kéo dài 15-20 phút (có khi đau dữ dội, kéo dài là do nhồi máu cơ tim).

– Đau lan sang cánh tay trái, lan lên đến cằm.

– Xảy ra khi người bệnh gắng sức, bị stress tình cảm, giảm khi người bệnh nằm nghỉ.

Rung nhĩ

Bình thường tâm nhĩ co bóp đều đặn tống máu vào tâm thất trong thời kỳ tâm trương. Rung nhĩ là do các xung điện bất thường trong tâm nhĩ làm tâm nhĩ mất khả năng co bóp, chỉ “rung” với nhịp không đều, hỗn loạn, khiến tim đập không đều, đập nhanh. Rung nhĩ làm tăng nguy cơ đột quỵ và suy tim.

Ở các nước phương Tây, phần lớn các trường hợp rung nhĩ là do tăng huyết áp. Tăng huyết áp làm suy tim tâm trương, gây ứ đọng máu và tăng áp lực trong tâm nhĩ, lâu ngày làm tâm nhĩ dãn và hình thành các xung điện bất thường trong tâm nhĩ gây rung nhĩ.

Phình, bóc tách động mạch chủ

Động mạch chủ là động mạch chính dẫn máu từ tim đến các cơ quan trong cơ thể.  Tăng huyết áp làm tăng áp lực trên thành động mạch, lâu ngày làm thành mạch xơ cứng, dày, lớp nội mạc (lớp trong cùng của động mạch) bị xơ vữa. Động mạch chủ có thể bị giãn, lớp nội mạc có thể bị nứt, vỡ gây nên phình hoặc bóc tách.

Bệnh nhân có thể có các triệu chứng sau:

– Đau dữ dội vùng ngực, bụng hoặc lưng tùy vị trí bị bóc tách.

– Buồn nôn và nôn,

– Co cứng cơ thành bụng,

– Toát mồ hôi lạnh,

Lưu ý, bệnh nhân bị giãn hoặc phình động mạch chủ có thể không có triệu chứng gì.

Phòng ngừa biến chứng tim mạch do tăng huyết áp

– Thay đổi lối sống tích cực, giảm cân ở người thừa cân, béo phì. Khi giảm được 10kg cân nặng sẽ giúp giảm huyết áp từ 5-20 mmHg.

– Tăng cường vận động. Tập thể dục 30-60 phút đều đặn mỗi ngày giúp giảm huyết áp 4-9 mmHg.

– Dinh dưỡng hợp lý, cân bằng, giảm muối, giảm chất béo, ăn nhiều rau quả

– Hạn chế uống rượu, bia, không hút thuốc lá. Hút thuốc lá có thể làm huyết áp tăng 10 mmHg kéo dài đến 1 giờ sau hút. Tránh môi trường có khói thuốc nhằm tránh hút thuốc thụ động.

– Tuân thủ chế độ điều trị, kiểm soát tốt huyết áp. Uống thuốc đều đặn, đúng và đủ liều lượng, tái khám theo đúng lịch hẹn bác sĩ.

– Khi thấy có các triệu chứng bất thường cần đến gặp bác sĩ để khám và tư vấn.

Lê Phương

Tư vấn về cách phòng ngừa cao huyết áp

Bác sĩ Vũ Quỳnh Nga, Trưởng khoa Nội tim mạch Bệnh viện tim Hà Nội kết thúc tư vấn 30 phút trên VnExpress.net về cách phòng ngừa bệnh cao huyết áp, đặc biệt trong mùa nắng nóng.

Kính chào Tiến sĩ Vũ Quỳnh Nga!

Những ngày nắng nóng trên 40 độ thế này (đặc biệt ở miền Trung) ba mẹ cháu ở quê phải ra đồng làm. Ba mẹ cháu cũng đã già nên khó tránh các bệnh như cao huyết áp. Vậy bác sĩ có thể cho cháu biết cách phòng ngừa cao huyết áp trong những ngày này được không ạ? Cảm ơn bác sĩ.

Trả lời:

Chào bạn,

Trước kia có quan niệm chỉ thời tiết lạnh mới ảnh hưởng đến tăng huyết áp. Tuy nhiên, thời tiết nắng nóng cũng ảnh hưởng đến huyết áp. Ngiên cứu ở Italy cho thấy, thời tiết nóng làm giảm huyết áp ban ngày nhưng lại làm tăng huyết áp về đêm. Nhiệt độ cao làm ra mồ hôi nhiều dễ dẫn đến mất nước, gây cô đặc máu và dễ gây nên các biến chứng như tai biến mạch não, bệnh mạch vành…

Khi thời tiết nắng nóng, người bệnh tăng huyết áp không nên hoạt động nhiều ngoài trời, nhất là buổi giữa trưa để đề phòng giãn mạch quá mức dẫn đến tụt huyết áp. Nên lao động lúc sáng sớm hoặc khi chiều muộn lúc đã tắt nắng. Người có bệnh cao huyết áp nên uống nhiều nước và uống đều đặn, không nên đợi đến lúc khát mới uống để giảm được độ kết dính trong máu, thúc đẩy quá trình trao đổi chất của cơ thể. Thường phải đảm bảo 1,5-2 lít nước một ngày, uống rải đều trong ngày chứ không nên uống dồn vào một lúc.

Mặc dù mùa hè nóng nực, người bệnh cao huyết áp vẫn nên cố gắng vận động. Có thể chọn đi bộ, đi xe đạp chậm, lên xuống cầu thang trong nhà, các bài tập dưỡng sinh, thái cực quyền… Không nên tập nặng. Nên tập đều đặn hàng ngày khoảng 30 phút và tập theo khả năng. Không nên tập giữa lúc trời nắng to, nên tập lúc sáng sớm hoặc chiều tối khi không còn mặt trời. Chú ý uống đủ nước khi vận động.

Chế độ dinh dưỡng thích hợp cũng rất quan trọng. Nên hạn chế ăn muối, bột ngọt, các nước chấm mặn, tôm khô, trứng vịt muối… Tránh thức ăn chiên xào, hạn chế mỡ, nhất là mỡ động vật. Tốt nhất là sử dụng thực phẩm hấp, luộc. Nên ăn nhiều rau quả xanh để cung cấp chất xơ cho cơ thể, dùng dầu thực vật thay mỡ và các sản phẩm từ ngũ cốc, trái cây, sản phẩm từ sữa… Bỏ các thói quen xấu như thuốc lá, rượu… Tránh các chất kích thích như trà, cà phê.

Nhịp tim của em hơi nhanh, có khi thở hơi mệt và thấy hơi bị chóng mặt. Xin hỏi bác sĩ có phải bị huyết áp không?

Có nhiều nguyên nhân có thể dẫn đến các triệu chứng như em mô tả. Em cần đến cơ sở y tế để đo huyết áp, thăm khám lâm sàng và làm các xét nghiệm để chẩn đoán.

Xin chào bác sĩ. Mạch của tôi thường trên 100 nhưng người thấy bình thường. Như vậy có vấn đề gì không?

Mạch thường phản ánh tần số tim. Nhịp tim trung bình của người lớn từ 60 đến 90 lần/phút. Mạch của anh như vậy hơi nhanh. Anh nên đến cơ sở y tế khám và làm điện tim cũng như một số xét nghiệm cần thiết khác để tìm nguyên nhân.

Tôi bị cao huyết áp nhiều năm nay. Hiện tôi đang uống convecsin. Khi bị lên cao huyết áp đột ngột, tôi cần làm gì để hạ cho huyết áp xuống. Nếu xảy ra hiện tượng nôn trớ thì tôi cần phải làm gì. Xin cảm ơn bác sĩ Nga.

Thuốc điều trị tăng huyết áp thường phải có tác dụng ổn định huyết áp trong 24 giờ. Nếu khi chị uống Coversyl mà vẫn có cơn huyết áp lên cao thì có lẽ thuốc uống chưa đủ, cần tăng liều hoặc phối hợp thêm thuốc khác. Chị nên đi khám lại để chỉnh thuốc. Trong khi chưa chỉnh được thuốc, nếu vẫn có cơn huyết áp tăng cao cần nghỉ ngơi tại chỗ. Có thể ngậm 1 viên Captopril 25 mg dưới lưỡi nếu huyết áp > 160/100mmHg và đau đầu nhiều, sau đó phải đến bệnh viện ngay. Nôn, buồn nôn, đau đầu khi có cơn huyết áp tăng cao có thể là báo hiệu tai biến mạch não, cần đo huyết áp và gọi xe cấp cứu đến để xử trí và đưa đi viện.

Tôi 61 tuổi, không có tiền sử cao huyết áp nhưng khuya ngày 1/6 phải nhập viện, huyết áp đo được là 170/80. Bác sĩ chỉ định uống thuốc, hiện huyết áp có cải thiện. Liệu tôi có phải dùng thuốc suốt đời không?

Rất nhiều bệnh nhân mắc bệnh tăng huyết áp nhưng không có triệu chứng nên lầm tưởng là không bị tăng huyết áp, chỉ đến khi có triệu chứng mới đi khám và được chẩn đoán bệnh. Huyết áp của bác được cải thiện là do dùng thuốc và phần lớn các bệnh nhân có chẩn đoán tăng huyết áp phải dùng thuốc suốt đời và theo dõi tại bệnh viện để duy trì huyết áp trong mức an toàn.

Hiện tại con số huyết áp được khuyến cáo là nên đưa xuống dưới 140 mmHg với huyết áp tối đa và dưới 90 với huyết áp tối thiểu. Ngoài ra, bác cần kiểm tra thêm về đường máu, mỡ máu xem có bị rối loạn và cần điều trị cùng với tăng huyết áp hay không.

Em đang có bầu 3 tháng. Trước khi có thai em bị cao huyết áp, có uống thuốc trị và đã đỡ (cách đây 1 năm). Mỗi lần em đi khám thai đều bị tăng huyết áp (130 đến 150) nên bác sĩ khuyên em sang bệnh viện trị cao huyết áp và theo dõi thai. Em qua bệnh viện khám hai lần đều không có dấu hiệu cao nên bác sĩ không cho thuốc uống. Những lúc làm việc căng thẳng đo huyết áp tại nhà đều bị tăng, sau đó thư giãn thì huyết áp lại bình thường. Em không biết mình có nên uống thuốc nào để phòng ngừa tăng huyết áp và tránh bị tiền sản giật không ạ?

Trường hợp của em có thể lần đầu có tăng huyết áp thai kỳ và sau khi đẻ, huyết áp đã xuống. Lần có thai thứ hai này vẫn có thể có huyết áp tăng cao và nếu có thì cần điều trị sớm để tránh các biến chứng nặng như tiền sản giật, sản giật. Vì vậy em cần đến bệnh viện để đeo holter huyết áp. Đây là máy theo dõi huyết áp trong 24 giờ, có thể phát hiện những trường hợp tăng huyết áp ẩn giấu.

Khi có kết quả thăm dò này các bác sĩ sẽ cho em lời khuyên về chế độ ăn, chế độ sinh hoạt cũng như dùng thuốc. Trước mắt, em cần ăn nhạt muối, ít bột ngọt, tránh căng thẳng, xúc động, ngủ đủ giấc, tránh các stress cũng góp phần hạn chế huyết áp tăng cao.

Điều thứ 2, huyết áp có thể thay đổi trong quá trình mang thai. Huyết áp ở 3 tháng đầu và 3 tháng cuối của thai kỳ có thể hơi giảm do hiện tượng giãn mạch. Huyết áp sẽ tăng dần từ tuần thứ 24 do tăng lượng máu trong cơ thể để nuôi em bé. Vì vậy, trong thời kỳ em mang thai 3 tháng huyết áp có thể không cao nhưng vẫn cần theo dõi huyết áp trong những lần khám thai sau để phát hiện tăng huyết áp cần điều trị.

Thưa bác sĩ tôi phát hiện bị cao huyết áp cách đây 10 năm.Tôi đã được các bác sĩ kê đơn thuốc hạ huyết áp Tanatril 10mg để uống hàng ngày. Gần đây tôi bị ngứa ở hai gan bàn chân, tôi đi xét nghiệm thì được tư vấn là do uống thuốc Tanatril lâu ngày và khuyên nên đổi loại thuốc hạ huyết áp khác. Xin bác sĩ tư vấn giúp xem điều đó có đúng không?

Tanatril là một thuốc hạ huyết áp tốt và tương đối an toàn. Tuy nhiên ở một số ít bệnh nhân có thể có tác dụng phụ gây phù mạch, dị ứng và có triệu chứng như bác mô tả. Bác nên đến bệnh viện để bác sĩ tạm ngừng Tanatril và đổi loại thuốc hạ huyết áp khác. Nếu các triệu chứng đỡ thì sẽ duy trì thuốc mới, nếu vẫn còn thì bác nên đi khám chuyên khoa dị ứng, miễn dịch để tìm nguyên nhân ngứa gan bàn chân.

Tôi có người bác bị tai biến cách đây khoảng 8 năm, sau khi chữa trị lần thứ nhất tại Bệnh viện Trung ương Huế thì đã khỏe lại, nhưng 2 năm sau lại tái phát, chữa trị gần 6 tháng và hết đến bây giờ. Tuy nhiên khi hết bệnh thì Bác tôi thường bị chóng mặt khi ở chỗ đông người và giọng nói ngọnG đi không lưu loát như trước. Tôi xin hỏi chế độ ăn uống hoặc sử dụng loại thuốc nào để phòng ngừa tái phát bệnh?

Bác của bạn có tăng huyết áp và đã bị tai biến mạch máu não 2 lần. Nguy có tái phát tai biến mạch não là rất lớn, thậm chí tử vong. Bác cần tuân thủ chế độ ăn giảm muối, giảm đồ béo, hạn chế trứng, da gà, da cá, đồ xào rán…, cần bỏ rượu, thuốc lá, cà phê. Vận động thể lực vừa phải như đi bộ, đạp xe…, tránh căng thẳng, ngủ đủ giấc…. ăn cá, thịt trắng…. Thuốc uống đầy đủ vầ đúng liều theo đơn của bác sĩ.

Cần điều trị thêm các bệnh kèm theo nếu có như đái tháo đường, rối loạn mỡ máu… Bác cần đến viện kiểm tra siêu âm mạch cảnh, đốt sống là những mạch máu lên nuôi não xem có bị hẹp cần phải can thiệp hay không.

loading...