Bệnh thường gặp

Những vấn đề cần lưu ý và cách xử lý hiệu quả vết phỏng do kiến ba khoang gây ra

Kiến ba khoang có thể gây ra những vết phỏng dể lây lan, nếu không điều trị kịp thời có thể gây ra những tổn thương nghiêm trọng và khó xử lý. Bài viết sau sẽ hướng dẫn các bạn cách nhận biết kiến ba khoang, các dấu hiệu khi bị kiến cắn cũng nhưng cách xử lý vết thương nhanh chóng kịp thời.

Loading...

Xử lý nhanh chóng khi bị kiên ba khoang cắn

Kiến ba khoang hay kiến khoang là loài côn trùng có thân mình thon dài, với các khoang đen – vàng cam xen kẽ. Kiến ba khoang xuất hiện nhiều vào đầu mùa mưa và rất thích ánh sáng đèn ban đêm. Sau những cơn mưa, nước ngập không còn nơi cư trú, chúng bay vào trong nhà theo ánh đèn, đậu vào khăn mặt, quần áo, giường chiếu chăn màn.

Kiến ba khoang thon dài như hột thóc, có hai màu đỏ và đen tạo thành các khoang đen – vàng cam xen kẽ.

Kiến này đốt rất đau và trong bụng chứa một chất độc giống như chất cantharidin. Khi đốt, kiến ba khoang thường tiết ra chất dịch có thể làm tổn thương da người nếu tiếp xúc với dịch này. Gần đây, các nhà côn trùng học đã xác định là chất pederin (C24H43O9N) có độc tính gấp 12 – 15 lần rắn hổ. Pederin có trong máu của kiến, thậm chí khi kiến chết khô 8 năm sau thì độc tính vẫn tồn tại.

Cách nhận biết kiến khoang cắn:

– Vị trí hay gặp ở vùng hở như: cổ, mặt, cánh tay, cẳng tay, cẳng chân, đôi khi cũng thấy ở thân mình vùng kín do kiến bám vào quần áo, khi mặc chúng tiếp xúc trực tiếp vào da.

Tổn thương da do kiến khoang cắn có thể lan ra những vùng da khác (đặc biệt là ở những nếp gấp trên da).

– Tính chất của thương tổn là những ban đỏ, mụn nước, mụn mủ, chợt loét nông trên da cũng giống như viêm da do ấu trùng bướm nhưng ở cấp độ nặng hơn, có thể bị nhiều tổn thương trên da.

– Tổn thương cơ bản có dạng dát đỏ, thành vệt, thành đám, theo chiều tay quệt, nền hơi cộm, trên có mụn nước hoặc mụn mủ nhỏ li ti ở giữa, có vùng hơi lõm màu vàng nâu, hình tròn hoặc bầu dục.

– Có cảm giác rát bỏng tại chỗ, thương tổn trên diện rộng trẻ có thể sốt nhẹ, nổi hạch lân cận.

– Phân biệt với bệnh Zona: Thương tổn của zona là những mụn nước, bọng nước thành chùm thành nhóm như chùm nho, đau xuất hiện trước khi mọc mụn nước 1 – 2 ngày và thường có hạch vùng lân cận.Tính chất đau của zona là đau như điện giật, đau từng cơn, khi tổn thương đã khỏi nhưng đau vẫn còn tồn tại khá lâu. Còn viêm da tiếp xúc thì chủ yếu là rát và ngứa âm ỉ không thành cơn và khi tổn thương thuyên giảm thì hết đau hoàn toàn.

Tiến triển của bệnh:

– Sau khi tiếp xúc với kiến, người bệnh cảm giác râm ran.

– 6-8 giờ sau xuất hiện ban đỏ, dát đỏ.

– 12-24 giờ tiếp theo xuất hiện thương tổn điển hình.

Vết cắn của kiến ba khoang có thể gây lở loét nếu không được chữa trị kịp thời.
– Sau 3 ngày thương tổn bắt đầu đỡ rát bỏng, bong vảy.

– Sau 5-7 ngày vảy bong hết nhưng để lại dát thâm lâu mất.

Cách chữa trị:

– Khi mới tiếp xúc với độc tố của kiến chỉ có đỏ da và ngứa nên dùng nước muối sinh lý rửa nhẹ nhàng để làm sạch các chất bám lên da, sau đó dùng hồ nước bôi lên để làm mát da, dịu da.

– Khi đã nổi mụn nước, phỏng nước có thể bôi hồ nước, đắp dung dịch yaris giúp mát da, dịu da và làm khô, sạch tổn thương.

– Nếu có xuất hiện mụn mủ dùng các dung dịch màu như xanh methylen, milian, castellani bôi lên tổn thương giúp sát khuẩn, khô sạch tổn thương.

– Có thể uống thuốc kháng histamin thế hệ 1 nếu trường hợp trung bình: (ví dụ: chlopheniramin, hydroxyzin, promethazin…) nhóm thuốc này có tác dụng chống ngứa, chống dị ứng.

– Trường hợp nặng, nên uống thuốc kháng histamin thế hệ 2: cetirizin, astemizol, loratadin, desloratadin, fexofenadin…

Cách phòng chống:

– Nên đóng kín cửa, buông rèm, làm lưới ngăn côn trùng, buổi tối không nên ngồi gần các nguồn sáng như bóng đèn.

– Mặc quần áo dài, quan sát kỹ đồ vật trước khi sử dụng, giũ sạch khăn mặt, khăn lau, quan sát kỹ trước khi lau.

– Người dân có thể bẫy kiến 3 khoang bằng cách đặt một bóng đèn ở ngoài căn nhà, phía dưới có đặt chậu nước, kiến sẽ bị ánh sáng phản chiếu, thu hút đến và chết ở chậu nước đó.

– Có thể giết kiến trực tiếp thông qua các dụng cụ hỗ trợ như găng tay, vỉ bắt ruồi để tránh tiếp xúc trực tiếp độc tố của kiến tới da.

– Phun thuốc để diệt kiến nếu kiến phát triển trên diện rộng.

– Khi bắt đầu thấy rát ở một vùng da có thể rửa vùng đó bằng nước muối loãng, xà phòng…

Kiến ba khoang cắn bị phỏng phải làm sao

Phòng khám da liễu Bệnh viện nhi Trung ương mỗi ngày tiếp nhận 10-20 bệnh nhân bị viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang, tăng nhiều so với trước. Kiến ba khoang hay kiến khoang là loài côn trùng có thân mình thon dài, hai màu đỏ và đen tạo thành các khoang đen – vàng cam xen kẽ. Trong dân gian, chúng có rất nhiều tên gọi khác nhau như kiến lác, kiến gạo, cằm cặp, kiến nhốt, kiến cong đít.

Loài kiến này thường sống ở các ruộng lúa, vườn cây, cỏ mục, bãi rác thải, công trình đang xây dựng… Kiến ba khoang xuất hiện nhiều vào đầu mùa mưa và rất thích ánh sáng đèn ban đêm. Sau những cơn mưa, nước ngập không còn nơi cư trú, chúng bay vào trong nhà theo ánh đèn, đậu vào khăn mặt, quần áo, giường chiếu chăn màn. Kiến ba khoang thường tiết ra chất dịch có thể làm tổn thương da người nếu tiếp xúc với dịch này.

Biểu hiện lâm sàng:

– Viêm da thường xuất hiện ở vùng hở như mặt, cổ, ngực, vai, gáy, tay.

– Tổn thương cơ bản có dạng dát đỏ, thành vệt, thành đám, theo chiều tay quệt, nền hơi cộm, trên có mụn nước hoặc mụn mủ nhỏ li ti ở giữa, có vùng hơi lõm màu vàng nâu, hình tròn hoặc bầu dục.

– Thương tổn tiếp tục xuất hiện dù không còn sự hiện diện của kiến ba khoang nếu trẻ ngứa gãi quệt ra vùng da lành, đặc biệt là các vùng nếp gấp.

– Bệnh nhi có cảm giác rát bỏng tại chỗ, thương tổn trên diện rộng trẻ có thể sốt nhẹ, nổi hạch lân cận.

Tiến triển của bệnh:

– Sau khi tiếp xúc với kiến, người bệnh cảm giác râm ran.

– 6-8 giờ sau xuất hiện ban đỏ, dát đỏ.

– 12-24 giờ tiếp theo xuất hiện thương tổn điển hình.

– Sau 3 ngày thương tổn bắt đầu đỡ rát bỏng, bong vảy.

– Sau 5-7 ngày vảy bong hết nhưng để lại dát thâm lâu mất.

Phân biệt:

Viêm da tiếp xúc do côn trùng có thể bị nhầm với một số bệnh ngoài da, đặc biệt là bệnh Zona. Zona thường gặp ở những người từng bị thủy đậu, với các dấu hiệu báo trước như đau nhức dọc theo dây thần kinh ở nửa người, nơi vùng da chuẩn bị nổi thương tổn. Tổn thương cơ bản là các mụn nước lõm ở giữa, mọc thành chùm ở một bên cơ thể.

Xử trí:

Nếu phát hiện được kiến ba khoang ngay sau khi tiếp xúc, cần:

– Loại bỏ côn trùng, không dùng tay trần để bắt, giết, miết.

– Rửa vùng tiếp xúc bằng nước sạch và xà phòng, sau đó dùng thuốc sát trùng nhẹ.

Khi thương tổn đã phỏng rộp, tùy vào mức độ tổn thương mà bác sĩ chỉ định thuốc phù hợp. Trường hợp nhẹ chỉ cần sát trùng, bệnh tự giới hạn. Nếu tình trạng trung bình và nặng thì phải bôi thuốc dịu da, corticosteroid bôi, uống kháng histamin, uống kháng sinh khi có dấu hiệu bội nhiễm .

Phòng bệnh:

– Đề phòng côn trùng bay vào nhà bằng cách hạn chế mở cửa nhiều, nhất là nơi ở gần cây cối, cánh đồng…

– Tránh đứng dưới bóng đèn sáng nơi công cộng, chú ý khi làm việc dưới ánh đèn vì kiến ba khoang rất hay xuất hiện ở nơi có đèn sáng.

– Giũ mạnh khăn mặt, quần áo trước khi dùng.

– Không dùng tay trần để bắt, giết, miết kiến ba khoang.

– Khi bắt đầu thấy rát ở một vùng da có thể rửa vùng đó bằng nước muối loãng, xà phòng…

Mong các bạn có thể phòng chống, hạn chế vết thương do kiến ba khoang gây ra và điều trị  kịp thời,  nhanh chóng.

loading...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *