Sức khỏe trẻ em

Trẻ bị rôm sảy phải làm thế nào? Tìm hiểu về bệnh rôm sảy và cách điều trị

Bé yêu của bạn bị rôm sảy khắp người và bạn chưa biết cách xử lý ra sao? Rôm sảy rất dể xảy ra ở trẻ em và hầu như bé nào cũng từng mắc phải, việc điều trị rôm sảy không khó tuy nhiên các mẹ cần áp dụng đúng cách, phương pháp đề điệu trị nhanh chóng, hiệu quả tránh rôm sẩy bị lâu không hết ảnh hưởng tới là da của bé

Loading...

Rôm sảy ( prickly heat, miliaria ) gây bệnh chủ yếu ở trẻ em nhưng bệnh còn có thể xảy ra ở 1/3 người lớn sống trong vùng khí hậu nhiệt đới và có thể ảnh hưởng đến tất cả mọi người khi khí hậu nóng và ẩm

Bệnh phát triển khi các ống dẫn mồ hôi bị nghẽn và mồ hôi bị ứ đọng lại dưới da. Triệu chứng lần lượt xuất hiện từ các mụn nước dưới da đến các sẩn đỏ sâu hơn, có thể gây cảm giác bị châm chít và ngứa nhiều. Thông thường, rôm sảy có thể tự khỏi nhưng một vài dạng nặng phải cần được điều trị. Phương pháp tốt nhất để đẩy lùi các triệu chứng là làm lạnh da và chống tiết mồ hôi.

Trẻ bị rôm sảy phải làm thế nào? Tìm hiểu về bệnh rôm sảy và cách điều trị

I. Triệu chứng

– Ở trẻ em, rôm sảy có chủ yếu ở da đầu, cổ, vai, ngực và lưng nhưng cũng có thể có thêm ở kẽ nách, háng.
– Ở người lớn, rôm sảy phát triển ở các nếp gấp của da và những vị trí cọ sát của quần áo.
Có 3 dạng lâm sàng của rôm sảy được phân loại dựa theo vị trí ống dẫn mồ hôi bị tắt nghẽn.
1. Miliaria crystallina (Rôm sảy kết tinh)

Đây là dạng nhẹ của rôm sảy, ảnh hưởng đến ống tuyến mồ hôi ở lớp sừng (stratum corneum), lớp ngoài cùng của da. Miliaria crystallina biểu hiện bởi những mụn nước nông, nhỏ, trong, và những sẩn dễ vỡ nhưng không ngứa, không đau. Các sang thương này có thể tự biến mất sau vài ngày nhưng có thể tái phát khi khí hậu nóng-ẩm trở lại. Bệnh chủ yếu xảy ra ở trẻ sơ sinh nhưng cũng có thể có ở người lớn, nhất là trong những trường hợp di chuyển đột ngột từ vùng khí hậu ôn đới sang vùng khí hậu nhiệt đới.

2. Miliaria rubra (Rôm sảy đỏ)

Xảy ra ở vị trí sâu hơn trong lớp thượng bì (epidermis) của da.
Miliaria rubra gây ra những sẩn đỏ có cảm giác đau nhói và ngứa nhiều. Thường có ít hay không có mồ hôi (anhidrosis) ở vùng da bị ảnh hưởng. Người lớn có thể bị miliaria rubra một thời gian ngắn sau khi vào vùng có khí hậu nóng nhưng sang thương cũng có thể xuất hiện sau phơi nhiễm nóng nhiều tháng.
Trẻ em thường bị rôm sảy dạng này trong khoảng thời gian từ 1-3 tuần sau sinh.

3. Miliaria profunda (Rôm sảy sâu)

Đây là dạng rôm sảy ít gặp, xảy ra chủ yếu ở những người lớn đã bị nhiều đợt rôm sảy đỏ. Bệnh gây ảnh hưởng ở lớp bì (dermis) là lớp sâu hơn của da và xuất hiện sớm sau khi vận động hay các hoạt động làm đổ nhiều mồ hôi. Các sang thương rôm sảy sâu thì chắc và có màu thịt giống thịt ngỗng. Mặc dù không gây khó chịu nhiều, miliaria profunda có thể gây tình trạng không có mồ hôi lan rộng đưa đến hội chứng kiệt sức do nóng:chóng mặt, buồn nôn, mạch nhanh.

II. Nguyên nhân

– Da chúng ta có 2 loại tuyến mồ hôi: tuyến ngọai tiết (eccrine) và tuyến đầu tiết (apocrine). Các tuyến ngoại tiết chiếm hầu hết diện tích da của cơ thể và mở trực tiếp ra bề mặt của da. Các tuyến đầu tiết chỉ phát triển ở những vùng có nhiều nang lông như da đầu, nách và bẹn. Khi thân nhiệt tăng, hệ thần kinh tự trị sẽ kích thích các tuyến ngoại tiết bài tiết mồ hôi.
Mồ hôi di chuyển dọc theo các ống tuyến, thoát ra bề mặt của da để làm lạnh cơ thể và bốc hơi. Rôm sảy sẽ phát triển khi một số các ống tuyến ngoại tiết bi nghẽn. Thay vì bốc hơi, mồ hôi sẽ bị giữ lại dưới da gây tình trạng viêm và nổi mụn đỏ.
– Người ta vẫn chưa rõ vì sao các ống tuyến mồ hôi lại bị nghẽn nhưng có thể do vai trò của một vài yếu tố sau:
+ Các ống tuyến chưa hoàn chỉnh: Các ống tuyến mồ hôi ở trẻ sơ sinh chưa phát triển hoàn chỉnh sẽ rất dễ hư hỏng khiến mồ hôi không có đường thoát ra ngoài mà bị lưu giữ lại dưới da. Điều này thường xảy ra khi thời tiết nóng nhưng đôi khi cũng do trẻ được cho mặc quần áo quá nóng. Trẻ bị sốt cao hay trẻ ở trong lồng ấp cũng có thể bi nghẽn các ống tuyến mồ hôi.
+ Khí hậu nhiệt đới: Khí hậu nóng, ẩm rất thuận lợi cho sự phát triển của rôm sảy, nhất là khi ta lần đầu di chuyển từ vùng ôn đới sang vùng nhiệt đới. Khi cơ thể ta đã bắt đầu thích nghi với khí hậu, thường phải sau nhiều tháng, các triệu chứng sẽ biến mất.
+ Hoạt động thể lực: Vận động với cường độ cao, làm việc nặng hay các hoạt động làm tiết nhiều mồ hôi có thể gây rôm sảy.
+ Vài loại vải: Mặc một số loại vải không làm mồ hôi bốc hơi được cũng có thể bị rôm sảy.
+ Thuốc chữa bệnh: Một vài loại thuốc được chỉ định điều trị có liên quan đến việc phát triển của rôm sảy. Thí dụ: bethanechol (điều trị một số vấn đề của bàng quang); clonidine (Catapres), một loại thuốc điều trị cao huyết áp đôi khi được dùng điều trị attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD); thuốc điều trị mụn trứng cá có vitamine A – isotretinoin (Accutane, Amnesteem).
+ Vi khuẩn: Vài loại vi khuẩn thường trú ngoài da như Staphylococcus epidermidis, có thể bài tiết một loại chất nhờn làm bít các ống tuyến mồ hôi.
+ Các yếu tố khác: Sưởi quá nóng, ngủ trong chăn điện, nằm một chỗ lâu ngày… có thể bị rôm sảy.
– Rôm sảy có thể tự khỏi không cần phải diều trị. Cần đưa trẻ đi khám bệnh khi bị rôm sảy kéo dài trên 3-4 ngày, sang thương xấu đi hay có các dấu hiệu bội nhiễm như:
Sang thương da sưng phù, nóng, đỏ, đau.
Có mủ chảy ra.
Sưng hạch vùng cổ, nách, bẹn.
Có triệu chứng sốt, ớn lạnh.

Bác sĩ điều trị có thể định bệnh rôm sảy bội nhiễm ngay qua thăm khám lâm sàng, không cần làm các xét nghiệm chẩn đoán.

III. Biến chứng

Rôm sảy thường tự khỏi nhưng đôi khi một số biến chưng có thể xảy ra như:
– Nhiễm trùng: Các sang thương của rôm sảy có thể bội nhiễm vi trùng tạo ra mụn mủ đau và ngứa nhiều.
– Sốc do nóng: Trong thời tiết nóng, những bệnh nhân bị rôm sảy dạng sâu có nguy cơ bị choáng do nhiệt: đau đầu, mạch nhanh, nôn, hạ huyết áp…có thể đưa đến tình trạng đột quỵ nguy hiểm.

IV. Điều trị

Điều trị rôm sảy hữu hiệu nhất là làm giảm tiết mồ hôi bằng phương pháp điều hòa nhiệt độ: máy lạnh, quạt thông khí, mặc áo quần thoáng mát và hạn chế vận động. Khi da bị làm mát lạnh, rôm sảy sẽ biến mất nhanh chóng.
Dạng rôm sảy nhẹ không cần phải điều trị nhưng ở các dạng nặng hơn đôi khi cần phải được điều trị bằng các loại thuốc bôi để giảm cảm giác khó chịu và ngăn ngừa biến chứng. Các loại thuốc bôi thường dùng điều trị rôm sảy là:

Anhydrous lanolin có thể giúp ngăn ngừa hiện tượng bít các ống tuyến mồ hôi và ngưng phát sinh các sang thương mới.
Các loại thuốc bôi có chứa steroids dùng trong các trường hợp nặng.
Một số tác giả đề nghị dùng vitamin C uống để giúp làm dịu các sang thương rôm sảy.

V. Phòng ngừa

Mặc quần áo bằng loại vải mềm, nhẹ, có thể hút ẩm vào mùa hè. Tránh mặc quá nhiều, quá chật vào mùa đông.
Tránh nắng khi thời tiết quá nóng, có thể dùng quạt thông khí, máy điều hòa nhiệt độ.
Chỗ ngủ phải luôn mát mẻ và thông khí tốt.
Tắm nước lạnh và không dùng xà phòng loại làm khô da.
Tránh dùng các loại phấn, kem hay pommmade vì chẳng những không có tác dụng phòng ngừa rôm sảy mà còn có thể làm bít lỗ thông của các ống tuyến mồ hôi.

Cần phải làm thế nào, xử lý ra sao khi trẻ bị rôm sảy

Thời tiết nắng nóng của những ngày hè thường làm cho các mẹ đau đầu vì con bị rôm sảy, nổi mẩn đỏ, ửng ngứa khiến bé quấy khóc, bứt rứt, khó chịu trong người

Rôm sảy là bệnh lý thường gặp ở trẻ em do các tuyến mồ hôi bị tắc nghẽn. Triệu chứng khi trẻ bị rôm sảy rất dễ nhận biết: xuất hiện các mụn nước dưới da, sau đó nổi mẩn đỏ gây ngứa cho trẻ. Nếu không được xử lý đúng cách có thể biến chứng thành viêm nang lông, mụn nhọt, nhiễm trùng da.

Khi trẻ bị rôm sảy, có 4 vấn đề mẹ cần giải quyết ngay để giảm khó chịu và điều trị rôm sảy cho trẻ:

 

1/ Làm mát da

Làm mát da là vấn đề đầu tiên giúp giải quyết nguyên nhân gây rôm sảy. Tắm lá là biện pháp thường được áp dụng và cũng cho thấy hiệu quả cao. Trong dân gian truyền miệng rất nhiều các loại thảo dược các mẹ có thể sử dụng như rau má, mướp đắng, sài đất, lá khế….

Tuy nhiên, các loại lá có thể chứa nhiều vi khuẩn gây hại, thậm chí không chết sau khi đun nấu, đáng ngại nhất là các loại lá tắm có nhiều lông tơ hoặc có thể dễ lẫn lông sâu. Nếu không để ý rửa sạch hoàn toàn thì khi tắm bé sẽ bị mẩn ngứa, rất khó chịu. Trường hợp bé bị trầy xước, mưng mủ cũng không được tắm nước lá vì có thể làm tình trạng nhiễm trùng tăng lên, đôi khi gây thêm những biến chứng không ngờ. Thêm vào đó, nước lá thường có màu nên dễ làm xỉn da của trẻ sơ sinh, khó theo dõi vàng da trong những ngày đầu tiên sau sinh.

2/ Giảm ngứa

Những nốt rôm sảy sẽ gây ngứa cho bé, đôi khi tạo cảm giác như kim châm khiến bé vô cùng khó chịu. Theo phản xạ bé sẽ gãi để giảm cảm giác ngứa tuy nhiên việc này sẽ gây trầy xước da dẫn đến tổn thương, gây viêm và nhiễm trùng da. Do vậy mẹ cần cắt móng tay và đeo bao tay cho con, mẹ có thể thường xuyên vệ sinh da cho bé để giảm cảm giác khó chịu và cần hết sức lưu ý tránh gây tổn thương.

 

3/ Chống nhiễm khuẩn

Nếu rôm sảy kéo dài đặc biệt không được xử lý đúng cách, bị trầy xước sẽ có nguy cơ nhiễm khuẩn cao. Từ mụn nước, mẩn đỏ có thể có mủ rất khó điều trị. Khi bé đã có biểu hiện nhiễm khuẩn mẹ nên cho con đi khám, không nên cố gắng tiếp tục xử lý tại nhà. Do vậy phòng nhiễm khuẩn là vấn đề quan trọng, những biện pháp dân gian đơn thuần như tắm lá không giải quyết vấn đề chống nhiễm khuẩn da khi trẻ bị rôm sảy.

4/ Đẩy nhanh quá trình lên da non.

Khi vết rôm sảy lặn bớt, khô lại và chuẩn bị lên da non thì việc bảo vệ làn da cho bé vẫn rất quan trọng. Mẹ nên sử dụng các loại kem với các hoạt chất hiệu quả cho vấn đề, chống viêm và khôi phục cấu trúc da phù hợp cho bé.

Những lưu ý quan trọng về bệnh rôm sảy ở trẻ

Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ là đối tượng thường xuyên bị rôm sẩy, đặc biệt khi thời tiết nắng nóng. Nhiệt độ cao làm tuyến bài tiết mồ hôi còn non nớt và chưa hoàn thiện của trẻ không kịp đào thải mồ hôi và chất độc nên gây ra tình trạng tắc nghẽn, ứ đọng tại các lỗ chân lông. Bệnh rôm sẩy không nguy hiểm nhưng gây cảm giác ngứa ngáy khó chịu cho trẻ, và dễ nhiễm khuẩn, viêm da nếu không được chăm sóc chu đáo và cẩn thận.

Các dấu hiệu của bệnh rôm sẩy ở trẻ sơ sinh

Rôm sẩy thường mọc thành đám, mảng lớn ở một số vùng da bài tiết nhiều mồ hôi như ngực, lưng, trán và một số vũng kẽ như nách, bẹn… Trên da bé sẽ xuất hiện những sẩn màu đỏ, trên có thể có mụn nước nhỏ, mủ trắng xen lân. Khi mụn nước vỡ ra chảy nước vàng, và làm bé xót khi có mồ hôi. Trẻ thường bị ngứa ngáy khó chịu, dễ gãi mạnh gây xây xát và nhiễm khuẩn. Khi trời mát, thường rôm sẩy sẽ tự lặn mất, nhưng nếu trời nóng rôm sẽ trở lại ngay. Rôm sẩy còn xuất hiện khi mặc quần áo nóng bức, bí hơi và hoạt động quá nhiều.

Một số lưu ý để trẻ không bị rôm sẩy

– Không nên ủ trẻ quá kĩ hay mặc nhiều quần áo cho trẻ
– Hạn chế đưa trẻ chạy chơi và ra nắng, năng tắm nước mát và uống đủ nước.
– Không để trẻ gãi làm trầy xước các vết rôm sẩy vì dễ gây nhiễm trùng da.
– Luôn giữ cho da trẻ được khô ráo và thoáng mát.
– Nên chọn các loại quần áo thoáng mát và thấm hút mồ hôi tốt, tạo không gian thoáng mát cho trẻ nghỉ ngơi và vui chơi.
– Sử dụng các loại kem và phấn rôm đảm bảo chất lượng và không nên thoa quá nhiều sẽ làm bít lỗ chân lông trẻ, dễ gây rôm sảy hơn.

Nguyên nhân gây ra rôm sảy là do thời tiết nóng bức, mồ hôi trẻ tiết ra nhiều nhưng không thoát được hết và ứ đọng lại trong các ống bài tiết khiến các tuyến mồ hôi bị tắc nghẽn, khi đó làn da nhạy cảm của bé nổi lên nhiều sẩn nhỏ lấm tấm màu hồng. Việc tắc nghẽn có thể do: các ống tuyến mồ hôi ở trẻ phát triển chưa hoàn chỉnh nên rất dễ khiến mồ hôi không có đường thoát ra ngoài.

Hiện nay trên thị trường có rất nhiều loại thuốc được quảng cáo trị rôm sảy cho trẻ sơ sinh nhưng các bậc phụ huynh nên cẩn thận trong việc lựa chọn cho trẻ. Bởi làn da trẻ sơ sinh còn rất non nớt và nhạy cảm rất dễ gây kích ứng da. Hầu hết các loại thuốc bôi mẩn ngứa cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ có chứa corticoid một chất dễ gây teo da trẻ sơ sinh nên rất nguy hiểm. Các mẹ có thể tin dùng Yoosun rau má, sản phẩm có chiết suất từ cây rau má, D-Pathenol, Triclosan và Vitamin E nên rất an toàn cho trẻ, được thiết kế và sản xuất riêng cho rôm sẩy mẩn ngứa kích thích lên ra non làm nhanh liền các vết thương, chống viêm, giữ ẩm, bảo vệ làn da nhạy cảm của bé. Bên cạnh những lọa thuốc bôi, các mẹ cũng có thể dùng các bài thuốc dân gian giúp làm giảm rôm sảy như:

– Gừng tươi 70g (để cả vỏ) rửa sạch, giã nát, dùng bông thấm nước gừng, bôi thấm lên những chỗ da nổi rôm, ngứa ngáy. Ngày bôi 2-3 lần. Bôi trong 5 ngày. Hoặc 50g gừng tươi giã nhỏ, sắc với khoảng 2 lít nước. Đun sôi, để nước nguội thì tắm. Mỗi ngày tắm một lần vào buổi sáng. Tắm trong 3 ngày.
– Lá dâu tằm 200g, rửa sạch cho vào túi vải, nấu với khoảng 5 lít nước, đun sôi, chờ đến nước ấm thì tắm. Tắm xong lau khô, rồi bôi (hoặc rắc) bột đậu xanh vào những chỗ rôm mọc (đậu xanh cả vỏ, tán thành bột mịn, cho vào lọ nút kín dùng dần). Tắm liên tục 3-5 ngày.
– Dùng một lượng rau sam tươi đủ dùng, giã nát, vắt lấy nước, pha vào nước tắm cho trẻ. Hoặc dùng lá kinh giới vò nát, pha vào nước tắm cho trẻ rất tốt.
– Dùng lá kinh giới khô nấu sôi khoảng 10 phút rồi pha nước tắm cho trẻ. Hoặc dùng lá tươi vò nát, pha nước tắm. Hay dùng một hay hai trái khổ qua (mướp đắng) tươi giã nát hoặc nấu chín, cho vào túi vải sạch, lọc vắt lấy nước để tắm cho bé.

Trẻ bị rôm sảy phải làm thế nào? Tìm hiểu về bệnh rôm sảy và cách điều trị

Các bà mẹ đang cho con bú nên chú ý chế độ ăn uống của mình để đảm bảo dinh dưỡng. Nên ăn nhiều thực phẩm hoa quả có tính mát, uống đủ nước tránh những đồ ăn nóng, các món chè đậu xanh, đậu đỏ cho ít đường, ăn bột sắn dây chín và uống thêm nước rau má, uống nhiều nước. Bên cạnh đó cần thường xuyên giữ gìn vệ sinh và năng tắm rửa cho trẻ để làn da trẻ được sạch sẽ và mát mẻ. Chọn tã và quần áo thoáng mát, thấm hút mồ hôi tốt kết hợp dùng các loại thuốc trị rôm sảy cho trẻ sơ sinh để có hiệu quả cao nhất. Nếu trẻ bị rôm sảy lâu ngày và có dấu hiệu bội nhiễm cần đưa ngay tới các cơ sở Y tế và Viện da liễu để khám và điều trị.

 Những việc mẹ bé không nên làm khi bé bị rôm sảy:

– Không vắt nhiều chanh hay đun nước lá quá đặc. Điều này có thể dẫn đến kích ứng da do hàm lượng axit qua cao. Tuyệt đối không tắm nước lá khi da bé bị trầy xước, mưng mủ, khả năng nhiểm khuẩn nhiễm trùng lúc này là rất lớn, dễ gây ra những biến chứng ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe của bé.
– Không sử dụng xà phòng hay sữa tắm người lớn để tắm cho trẻ. Không dùng dầu dừa và dầu oliu để massage cho trẻ vì càng làm rôm sẩy lên nhiều hơn.
– Không tự ý bôi thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Nếu tình trạng bé bị mẩn ngứa nhiều, có các mụn đầu trắng trên da, rôm sẩy dày đặc, đỏ, kéo dài…, các mẹ nên đưa bé đến các chuyên khoa da liễu để khám và điều trị.

loading...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *