Sức khỏe trẻ em

Vì sao con hay cắn – Một số mẹo chăm sóc con giúp con không cắn nữa

Trẻ hay cắn là rất bình thường và do nhiều nguyên nhân khác nhau như mọc răng, tức giận hay bị đe dọa…Khi các mẹ đã nắm bắt được nguyên nhân khiến con hay sẽ giúp bé khắc phục rất nhanh. Qua bài viết này chúng tôi cũng cung cấp cho các mẹ một số bí quyết rất hay giúp bé không cắn nữa. Mời các mẹ tham khảo nhé!

Loading...

Vì sao con hay cắn và lại cắn rất đau?

Phần lớn những đứa trẻ ở độ tuổi mọc răng thường rất hay chọn hành vi cắn để giải tỏa cảm xúc thất vọng, giận dữ, hoặc lấy sự cắn làm “thuốc giảm đau” khi bé bị đau nhức ngứa ngáy khi mọc răng. Có bé cắn ti mẹ đến chảy máu, hoặc cắn anh/em, hay đơn giản là nghiến ngấu đồ chơi của bé như một con chuột nhắt ưa gặm nhấm.

Bé mọc chiếc răng đầu tiên trong khoảng từ 4 tới 7 tháng tuổi. Nướu nứt làm cho bé cảm thấy khó chịu và muốn nhai một thứ gì đó: đồ gặm nướu, đồ chơi hoặc đôi khi vật mà bé muốn cắn lại chính là mẹ, ti mẹ, hoặc người anh em trong nhà.

Sự căng thẳng hay thất vọng cũng khiến bé muốn cắn xé ai đó để hả giận, bởi vì con chưa biết điều khiển cơ thể mình và chưa biết nói nhiều nên gặp khó khăn khi giải tỏa cảm xúc; vì thế, bé tìm cách cắn để thể hiện cảm xúc và giải toả cảm xúc ấy.

Cũng có bé dùng răng để khám phá thế giới xung quanh, bên cạnh cách bé sờ, nếm, nghe, ngửi… Hoặc bé khám phá phản ứng của người khác sẽ như thế nào nếu bị bé… cắn cho một cái (Vì sao mình cắn đồ gặm nướu thì nó không kêu, mà mỗi khi mình cắn mẹ mẹ lại la oai oái như thế nhỉ?).

Một số trẻ em dùng cách cắn người để gây chú ý, nếu bé không được cha mẹ quan tâm; hoặc cắn để thể hiện tâm trạng muốn xua đuổi: Hãy để con yên, nếu không con cắn cắn cắn cắn bây giờ đấy!

Không phải bất cứ đứa trẻ nào cũng thích cắn người, có những bé tuyệt đối không bao giờ cắn ti mẹ dù mẹ cho bé bú đến khi 2 tuổi – tức là thời điểm bé đã có rất nhiều răng. Những đứa trẻ không cắn sẽ bày tỏ sự thất vọng bằng cách khóc lóc, giận dỗi, hoặc ương bướng.Và lý do mà các bé một khi đã cắn là cắn nhiệt tình, cắn rất đau, là bởi vì các con không hiểu được tầm “sát thương” mà mình có thể gây ra cho đối phương. Trẻ nhỏ vốn rất hồn nhiên, một khi đã cắn là các con sẽ cắn rất… tâm huyết!

Một số  lý do khiến bé hay cắn

Cần được khám phá

Bé nhỏ cần khám phá thế giới của chúng bằng cách sử dụng cả năm giác quan. Chính vì thế, nhiều bé thường cho các thứ vào miệng chỉ để tìm hiểu xem đó là cái gì.

Những việc nên làm: Khi chăm sóc bé nên giải thích rõ cho con rằng cắn là hành vi không thể chấp nhận được (ví dụ bạn nói “Không được” một cách rõ ràng và kiên quyết). Ngoài ra, có thể đưa cho bé nhiều đồ chơi hoặc bày các trò chơi nhằm kích thích các giác quan của bé trong giai đoạn khám phá để tìm hiểu này.

Cắn vì mọc răng

Bé thường trải qua cảm giác khó chịu nếu đang mọc răng. Trong giai đoạn này, chúng cần phải nhai một thứ gì đó để giảm đau.

Những việc nên làm: đưa cho bé những vật mềm để nhai, chẳng hạn như vòng ngậm, hoặc thẩm chí một mẫu khăn lạnh sạch.

Cắn vì tức giận

Bé hay cắn khi tức giận vì chẳng biết phải làm gì khác. Chúng chưa biết đến các kỹ năng xã hội cũng như cách thể hiện cảm xúc của mình cho phù hợp.

Những việc nên làm: Dạy cho bé những từ ngữ cần để thể hiện cảm xúc (ví dụ: “Khó quá” hoặc “Bực ghê”) hoặc bạn có thể giúp bé biểu lộ cảm xúc của mình (ví dụ: “Bố/mẹ thấy hình như con đang cáu vì không mở được nắp bình ra đúng không nào”, v.v). Ngoài ra, nếu bạn nhìn thấy bé sắp sửa “bùng nổ”, hãy cố gắng làm gì đó để ngăn chặn trước khi sự việc xảy ra.

Cắn vì bị đe doạ

Một vài bé hay cắn để tự vệ vì chúng cảm thấy mình đang bị đe dọa. Thường thì do sợ hãi nên chúng phản ứng theo cách này để tự bảo vệ mình.

Những việc nên làm: trấn an bé và giúp bé giảm bớt căng thẳng bằng cách tạo cho bé cảm giác được bảo vệ và che chở. Nếu được, bạn hãy can thiệp để bé không cảm thấy bị đe dọa và giúp bé thoát khỏi tình thế này. Cũng nên dạy cho bé những từ ngữ mang tính khẳng định như “Cái này của con” hoặc “Không được”.

Cắn để làm người khác chú ý đến mình

Cách mọi người chăm sóc bé và phản ứng với thái độ của bé có thể khiến bé nhầm tưởng rằng người khác đang ủng hộ hành vi cắn của chúng. Ví dụ, một tiếng kêu the thé, hay tiếng cười khúc khích, v.v có thể khuyến khích bé lại cắn vào một lần khác. Nếu bé nhận thấy rằng mọi người chú ý đến chúng mỗi khi cắn, dù là chú ý theo kiểu ủng hộ hay phản đối, thì chúng có thể làm điều đó nhiều lần nữa.

Những việc nên làm: chú ý đến bé khi chúng KHÔNG cắn, và hạn chế (nếu có thể được) mức chú ý của bạn ngay sau khi bé vừa cắn một người nào đó.

“Cuộc sống, tình yêu thương và tiếng cười là những tặng phẩm vô giá dành cho con”

*Phyllis Dryden*

Có một vài lý do khác khiến bé có hành vi cắn người khác (ví dụ để thử tìm hiểu nguyên nhân và kết quả, để bắt chước, để giải quyết cơn giận hoặc là do quá mệt, v.v.).Cần nhớ rằng khi chăm sóc bé dù trong bất kỳ trường hợp nào người lớn cũng không được cắn lại các bé. Chúng ta không muốn bé thấy rằng cắn là cách thể hiện cảm xúc tiêu cực. Cắn lại là trả thù, và dĩ nhiên đó KHÔNG PHẢI là cách xử sự mà chúng ta muốn bé học theo!

Cách tốt nhất là chúng ta nên cư xử kiên quyết với bé và sử dụng các từ ngữ có tính ngăn cản như “KHÔNG ĐƯỢC”, sau đó giải thích ngắn gọn rằng cắn sẽ làm người khác đau, do đó không được phép cắn người khác.. Cần phải hành động ngay lập tức khi hành vi này xảy ra và nên tách các bé khỏi hoàn cảnh đó. Bạn sẽ cần phải an ủi đứa bé bị cắn, nhưng bạn cũng nên an ủi cả đứa bé vừa cắn. Các bé có thể cảm thấy sợ hãi hay lo sợ sau khi vụ việc xảy ra, hoặc có bé thì muốn nhìn thấy vết thương ở đứa bé kia. Bạn có thể cho bé xem vết thương nếu cả hai đều đồng ý.

Hãy nhớ, hiện tượng cắn ở bé nhỏ là phổ biến (khoảng 10% bé em) trong sự phát triển của trẻ, nhưng đây là hành vi không thể chấp nhận được, và chúng ta cần phải bày cho các bé cách xử sự phù hợp hơn. Hãy chỉ cho bé cách cư xử đúng, dạy cho chúng các từ ngữ mà chúng cần để giao tiếp, đưa ra các hoạt động thay thế hoặc những tình huống ít căng thẳng hơn đối với bé. Hãy thể hiện bằng giọng điệu của bạn (nhưng KHÔNG phải bằng cách la hét) để các bé thấy rằng hành động cắn sẽ không bao giờ được chấp nhận.

Làm cách nào để bé không còn cắn người nữa?

Bằng những cách yêu thương và nhẫn nại, cha mẹ có thể giúp con bỏ đi tật xấu cắn người bằng những cách sau, tùy vào độ tuổi và khả năng nhận thức của bé:

– Cha mẹ hãy giúp con làm giảm sự khó chịu khi mọc răng bằng cách cho con được gặm nướu sạch, nhai bánh quy hay đơn giản là mẹ nhớ chà nướu và vệ sinh răng miệng cho con.

– Hãy dạy cho con cách sử dụng từ ngữ để truyền đạt ý tưởng. Hãy cho con hiểu rằng “cắn” sẽ làm người khác đau và tổn thương chứ chẳng có gì vui cả, con không nên làm tổn thương người khác. Nếu con tức giận, cha mẹ hãy ôm con vào lòng, an ủi, giải thích và vỗ về chứ đừng để con cắn.

– Cha mẹ cần phải cho con thấy rằng hành vi cắn của con là sai; nếu con cắn mà cha mẹ tỏ ra chẳng có gì nghiêm trọng thì lần sau bé sẽ tiếp tục cắn.

– Đừng trừng phạt con bằng cách tét đít hoặc la mắng bởi vì nếu đối xử với bé như thế, thay vì vâng lời bé sẽ càng thất vọng và trở nên hung hăng hơn, thậm chí hành vi cắn của bé càng dữ dội hơn trước.

– Khi con cắn bạn hay anh chị em trong nhà vì bất bình hay giận dữ, hãy tách con ra và chuyển hướng sự chú ý ở những nơi khác. Chờ cho đến khi con bình tĩnh lại, sau đó dần dần giải thích lý do tại sao con không được lặp lại hành vi cắn người: “Nếu con còn làm đau người khác, con sẽ không được chơi cùng mọi người nữa!”.

Đừng hy vọng rằng các con sẽ ngay lập tức hiểu những gì cha mẹ giải thích. Cha mẹ nên hiểu rằng, dạy dỗ con là một quá trình cần thời gian dài để con dần dần hấp thụ, tìm hiểu và thay đổi hành vi. Chuyện dạy con đừng cắn người cũng vậy: cần phải mưa dầm thấm lâu mẹ ạ!

Bạn có thể làm gì?

Đầu tiên, bạn hãy trả lời đầy đủ các câu hỏi: Khi nào bé cắn người khác, ai là nạn nhân? Bé hay cắn ở đâu? Điều gì xảy ra trước hoặc sau khi bé cắn? Sau đó, thực hiện các bước sau:

Cố gắng “phòng bệnh”

– Nếu thấy bé cắn người khác là do mọc răng, bạn có thể mua cho con một chiếc gặm nướu mềm.

– Nếu bé cắn bởi mệt mỏi hoặc đói, bạn thử xem lại những công việc hằng ngày để giúp con nghỉ ngơi và ăn uống đủ hơn.

– Nếu bé cắn bạn cùng chơi vì bọn trẻ tranh giành nhau một món đồ, bạn có thể mua thêm món tương tự. Trẻ em dưới 3 tuổi chưa thực sự hiểu về khái niệm chia sẻ. Bé chưa có kỹ năng thương lượng hoặc nhìn nhận theo quan điểm của người khác.

– Nếu con cắn với mục đích gây chú ý, bạn thử dành nhiều thời gian cho con: Ôm bé, đọc truyện hoặc cùng nhau lăn qua lăn lại trên sàn nhà hơn là trách mắng, rầy la.

– Nếu trẻ căng thẳng do những chuyện xảy ra trong gia đình, bạn cố gắng thu xếp nếp nhà càng giống trước càng tốt. Thông thường, các hoạt động như thư giãn trong bồn tắm, chơi nặn đất sét… sẽ giúp giải tỏa căng thẳng tốt.

Dạy trẻ cách xử sự mới

Khi bé cắn, bạn có thể dùng giọng nói và nét mặt biểu lộ cho con thấy làm thế không chấp nhận được. Bạn cần nhẹ nhàng nhưng cương quyết và nhìn thẳng vào mắt con. Ví dụ, bạn có thể nói “Không! Tũn, con không được cắn bạn. Bi đang khóc vì đau đấy. Mẹ không muốn con cắn Bi và các bạn”. Nếu bé biết nói, bạn có thể bảo con: “Con có thể nói với Bi về ý định của mình để bạn đi ra chỗ khác chứ đừng cắn bạn. Con có thể nói: Joh, đi ra chỗ khác để tớ chơi chỗ này”.

Bạn cũng có thể cùng bé giúp “nạn nhân” rửa vết thương, băng gạc và vỗ về nó. Cùng bé an ủi nạn nhân cũng là một cách tốt để dạy trẻ hiểu hành vi có thể chấp nhận được.

Bất cứ khi nào bé không kiểm soát được bản thân, bạn có thể hoãn cuộc chơi hoặc cách ly con vào chỗ khác để nó bình tĩnh, sau đó, hai mẹ con cùng trao đổi về hành vi của trẻ.

Chúc các bé ngoan, mau ăn chóng lớn nhé!

loading...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *